1. Chuẩn bị lễ phẩm

a. Chuẩn bị bàn thờ.
Bàn thờ được trải khăn trắng với nến sáng. Bàn thờ phải được phủ khăn biểu tượng là một bàn tiệc Thánh Thể, c̣n tấm khăn gợi lại tấm khăn liệm của Đấng chịu đóng đinh. Nến ở đây không phải để soi sáng nhưng là dấu chỉ Đức Kitô Phục sinh. Người là " Ánh sáng thế gian". B́nh thường c̣n có một Thánh Giá ở trên bàn thờ. Riêng cuốn sách lễ ở một chỗ kín đáo, v́ chỉ để giúp cho vị chủ tế đọc những kinh nguyện cộng đoàn.

b. Tiền giỏ.
Nhiều người nghĩ rằng xin tiền giỏ lúc này gây rối sự trang nghiêm, và nên t́m một lúc nào khác như ở phần cuối lễ hay trước khi ra khỏi thánh đường. Vậy tại sao phải xin giỏ vào lúc này? V́ xin giỏ được xem như tặng vật của người tín hữu góp phần vào đời sống vật chất của Giáo Hội. Ngoài những vấn đề như điện nước, sửa chữa... tiền giỏ c̣n giúp cho Giáo Hội trong sứ mệnh chia sẻ bác ái đến những người anh em cần thiết. V́ vậy đây là một hành động cụ thể tỏ t́nh huynh đệ. Trong Tân ước, Thánh Phaolô cũng đă quyên tiền cho Giáo hội ở Giêrusalem.

V́ thế, tiền giỏ là một thành phần trong phụng vụ dâng lễ. Thế nhưng, cũng nên tránh không nên để giỏ tiền trên bàn thờ, nhưng một chỗ nào thích hợp hơn. Tiền bạc không phải là "chất" của bí tích Thánh Thể, dù đó là tặng vật mà ta muốn diễn đạt trọn đời sống kết hợp vào phần dâng bánh và rượu để trở thành Ḿnh và Máu Thánh Chúa.

c. Ca Dâng lễ khi rước lễ phẩm lên bàn thờ.
Quan trọng nhất là bánh và rượu cần thiết cho Thánh lễ. Trong một vài trường hợp có thể đem các lễ vật khác lên bàn thờ như sản phẩm của thiên nhiên, ít nhiều mang tính cách biểu tượng. Khi kiệu dâng của lễ, cộng đoàn hát bài dâng lễ. Bánh và rượu là cái ǵ cần thiết cho cuộc sống của con người. Bánh là thức ăn chính yếu ở Tây phương. Bánh là biểu tượng của thực phẩm. Với ư nghĩa này, bánh được dâng lên Thiên Chúa như lễ vật. Trong bữa Tiệc Ly, theo truyền thống Do thái trong nghi thức lễ Vượt Qua, Đức Giêsu lấy bánh không men. Tin Mừng chỉ ghi: Đức Giêsu cầm lấy bánh, nhưng không nói rơ phẩm chất của bánh là ǵ. Thuở ban đầu, các cộng đoàn Kitô hữu dùng bánh thông thường, và Giáo Hội trong 9 thế kỷ đầu cũng chỉ lấy bánh dùng cho các buổi tiệc. Đó là bánh h́nh tṛn với h́nh Thánh giá ở trên. Từ thế kỷ thứ 9, người ta nghĩ đến bánh không men, v́ loại bánh này giữ được lâu hơn để mang đến cho các bệnh nhân. Tới thế kỷ thứ 12, bánh được làm trong các khuôn tṛn nhỏ do các linh mục mặc áo Alba vừa làm vừa đọc những kinh phụng vụ. Sau đó được trao lại cho các ḍng tu thực hiện.

Rượu là rượu đỏ của miền Trung Đông. Tới thế kỷ thứ 16, người ta dùng " khăn lau chén lễ"(khăn này dùng để lau chén và lau tay linh mục vào những lúc tráng chén), và rượu đỏ để lại dấu vết khó giặt nên người ta dùng rượu vang trắng. Những khi không có rượu, người ta có thể lấy nho khô ngâm với nước. Quy chế tổng quát sách lễ Rôma tức là những quy luật về việc cử hành Thánh lễ ban bố năm 1969, số 284 ghi như sau: "Rượu dùng trong khi cử hành Thánh lễ phải là rượu nho (Luca 22,18), tự nhiên và nguyên chất, nghĩa là không pha trộn chất ǵ khác vào".Bộ Giáo Luật 1983 ở điều 924 cũng ghi: "... rượu phải là tự nhiên từ trái nho và không bị hư chua". Tóm lại, rượu phải được làm từ cốt nho nguyên chất cho nên dùng bất cứ loại rượu nào khác sẽ làm cho việc cử hành bí tích Thánh Thể trở thành bất hợp pháp, ngay cả trong trường hợp một số người muốn theo tập quán dân sự địa phương đă thay thế rượu nho nguyên chất bằng một loại rượu đặc chế nào đó. (Xem Lm Bùi Đức Tiến, Cẩm nang giáo luật thực dụng, trang 175).

d. Lời nguyện trên bánh & Lời nguyện trên rượu.
Những lời nguyện trên bánh và rượu phát nguồn từ lời chúc tụng người Do Thái khi vị gia trưởng cầm bánh và rượu rồi đọc lời chúc tụng trong bữa ăn. Đức Giêsu hẳn cũng đă đọc những lời nguyện này tại bữaTiệc Ly. Những lời nguyện này chúc tụng sự thánh thiện và ḷng nhân hậu của Thiên Chúa.

Nâng cao dĩa đựng bánh linh mục đọc: Lạy Chúa là chúa tể càn khôn, chúc tụng Chúa đă ban cho chúng con bánh này là hoa màu ruộng đất và công lao của con người, xin dâng lên Chúa để bánh này trở nên bánh trường sinh nuôi dưỡng chúng con.

Nâng cao chén Thánh linh mục đọc: Lạy Chúa là Chúa tể càn khôn, chúc tụng Chúa đă rộng ban cho chúng con rượu này là sản phẩm từ cây nho và công lao của con người, xin dâng lên Chúa để rượu này trở nên của uống thiêng liêng cho chúng con.

e. Pha nước vào rượu.
Khi rót rượu và chút nước vào chén thánh, linh mục đọc thầm: Cũng như giọt nước này ḥa chung với rượu, xin cho chúng con được thông phần bản tín Thiên Chúa của Đấng đă đoái thương chia sẻ thân phận làm người với chúng con.

Nước trong rượu. Tin Mừng không ghi lại sự kiện Đức Giêsu đổ thêm nước vào rượu hôm bữa tiệc ly, nhưng việc pha trộn nước và rượu là một tục lệ b́nh thường ở các nước thuộc miền Địa Trung Hải. Người Hy Lạp không bao giờ uống rượu mà không pha thêm chút nước v́ thực ra rượu của họ rất mạnh và rất đậm, và uống rượu nguyên chất bị coi như người không có giáo dục. Tục lệ Palestin cũng vậy, ví dụ như loại rượu phát xuất từ đồng bằng Saron nằm ven biển giữa Jaffa và núi Carmel rất đậm vị nên khi dùng người ta đă pha một phần ba rượu và hai phần ba nước.

Tục lệ pha trộn trên đă được lưu giữ trong phụng vụ Thánh Thể nhưng mang ư nghĩa biểu tượng thâm sâu. Khi pha chút nước vào chén rượu vị chủ tế đọc thầm: "Cũng như giọt nước này ḥa chung với rượu, xin cho chúng con được thông phần bản tính Thiên Chúa của Đấng đă đoái thương chia sẻ thân phận làm người với chúng con". Qua sự ḥa hợp giữa nước và rượu, chúng ta được mời gọi nhận ra mầu nhiệm kết hợp chúng ta với Chúa Kitô. Rượu biểu tượng t́nh yêu, và máu chỉ định hy lễ của Chúa Kitô mà chúng ta chỉ có thể thêm vào một chút nước lạt lẽo. Nước mang h́nh ảnh loài người; và khi được pha trộn vào rượu là Chúa Kitô chúng ta không có hoài băo làm tăng thêm giá trị Ngôi Hai Thiên Chúa hiến sinh; chúng ta đến với cái nghèo hèn của loài người để bị tan loăng vào sự kết hợp với Thiên Chúa. Nước bị tan ḥa trong rượu sẽ không c̣n là nước nữa nhưng giờ đây được biến hóa trở thành rượu. Giáo phụ Cyprianô thành Carthage (thế kỉ thứ III) nói: " Nếu ai chỉ dâng hiến rượu mà thôi, máu của Chúa Kitô ra là không có chúng ta. Nếu chỉ có nước th́ chỉ có dân chúng mà không có Chúa Kitô).

f. Linh mục rửa tay.
Biểu lộ ḷng ao ước được thanh tẩy trong tâm hồn. Tiếng La tinh là Lavabo = tôi sẽ rửa, rút ra từ thánh vịnh 26 bằng tiếng La tinh. Linh mục rửa tay sau phần chuẩn bị lễ phẩm, trước lời nguyện tiến lễ. Trong khi rửa tay, linh mục đọc: " Lạy Chúa xin rửa con sạch hết lỗi lầm, tội con đă phạm, xin Ngài thanh tẩy". Theo các sử gia, trước đây, cử chỉ này cần thiết v́ vị chủ tế bị bẩn tay khi nhận những hiện vật do các tín hữu mang đến. Sau này, cử chỉ này được giữ lại và được lồng vào ư nghĩa thanh tẩy như việc tẩy rửa trong các nghi thức bên Đông Phương. Tin Mừng Thánh Mác-cô cũng ghi: " Thật vậy, người Pharisêu cũng như mọi người Do Thái đều nắm giữ truyền thống của tiền nhân: Họ không ăn ǵ, khi chưa rửa tay cẩn thận"(7,3). Chính Đức Giêsu cũng làm như thế theo truyền thống tẩy rửa của người Do Thái (xem Mát- thêu 15,2-20; Mác- cô 7,12 và Lu- ca 11,38).

g. Lời nguyện linh mục.
Sau khi rửa tay, linh mục mời giáo dân cầu nguyện: Anh chị em hăy cầu nguyện để lễ vật của tôi cũng là của anh chị em được Thiên Chúa là Cha Toàn Năng chấp nhận. Giáo dân thưa: Xin Chúa nhận lễ vật bởi tay Cha, để ca tụng tôn vinh danh Chúa và mưu ích cho chúng ta cùng toàn thể Hội Thánh Người.

Lúc đầu lời kêu gọi cầu nguyện này mà vị chủ tế kêu mời gởi đến các thừa tác viên để họ đến với Ngài, nhưng sau đó là lời gửi đến cộng đoàn. Sau này ở thế kỷ thứ 12, trong sách lễ của Giáo hoàng Piô V, người ta thêm một câu trả lời ngắn, và công đồng Vaticanô II lấy lại truyền thống đó làm nên lời đối thoại giữa vị chủ tế và cộng đoàn.

Thánh lễ chúng ta dâng là lễ hiến tế của toàn thể Hội Thánh, v́ vậy chúng ta không dâng lễ cá nhân nhưng được mời gọi đi vào hành động của toàn thể Hội Thánh tức chính hành động của Đức Kitô. Công đồng Vaticanô II trong hiến chế Tín lư về Giáo Hội nói: " Khi tham dự Thánh lễ, nguồn mạch và chóp đỉnh của tất cả đời sống kitô giáo, họ dâng lên Thiên Chúa Lễ vật thần linh cùng với Lễ vật ấy họ tự dâng chính ḿnh họ. Khi dâng lễ cũng như khi hiệp lễ, không phải cách hỗn độn, nhưng mỗi người một cách góp phần vào việc cử hành phụng vụ. Hơn nữa, được bổ dưỡng bởi Ḿnh Thánh Chúa Kitô trong thánh lễ, họ biểu lộ cách cụ thể sự hiệp nhất của Dân Thiên Chúa, sự hiệp nhất ấy được diễn tả đầy đủ và thực hiện cách kỳ diệu trong bí tích cực trọng này"(11).

h. Lời nguyện tiến lễ.
Trải qua nhiều thế kỷ, chỉ có một lời nguyện duy nhất do linh mục đọc trên bánh và rượu, đó là " Lời nguyện tiến lễ" kết thúc phần Dâng của lễ. Đây là lời nguyện thứ hai sau lời nguyện Nhập lễ. Linh mục giơ hai tay hướng về Thiên Chúa và cầu cùng Thiên Chúa Cha, nhờ Đức Kitô. Ví dụ Lời nguyện hiến lễ của Lễ Phục Sinh:"Lạy Chúa, xin thương nhận lời cầu và của lễ chúng con dâng tiến Chúa để lễ tế này, khơi nguồn từ mầu nhiệm Vượt Qua trở nên thần dược đem lại cho chúng con sức sống muôn đời. Chúng con cầu xin... "

 

Lm Thêôphilê

 

 

 

 

 

 

 

[Trang Nhà]  [Guestbook]  [Liên Lạc]